تبلیغات
آمار كاربردی - spss ، نحوه کار با spss

spss ، نحوه کار با spss

یکشنبه 2 بهمن 1390 06:55 ب.ظ

نویسنده : امید وثوقی

آشنائی با برنامه    spss

spss یک برنامه آماده آماری برای تجزیه و تحلیل داده ها است. اکثردانشجویان پس از جمع آوری داده ها با مشکلات زیادی برای تجزیه و تحلیل روبرو می شوند. این برنامه...

کمک میکند تا در کمترین زمان و با بیشترین دقت بتوان آزمونهای مختلف آماری را انجام داد. ابتدا باید داده ها را در صفحه ای ماتریسی وارد کرد. به گونه ای که اطلاعات هر فرد یا واحد تحلیل در یک سطر و اطلاعات هر متغیر در یک ستون قرار گیرد. سپس همین اطلاعات از صفحه کاغذ به صفحه data editor برنامه spss منتقل می شود. صفحه data editor  صفحه ای است که با ورود به برنامه spss ظاهر میشود و بصورت خانه های کوچک مستطیلی شکل تمام صفحه نمایشگر را فرا گرفته است. بنابراین باید در این صفحه به تعداد پاسخگویان یا واحدهای مورد مطالعه سطر و به تعداد متغیرهای مورد مطالعه ستون وجود داشته باشد. مثلا برای بررسی رابطه بین هوش و پیشرفت تحصیلی در بین ۵۰ نفر دانشجو لازم است تا دو متغیر هوش و پیشرفت تحصیلی در دو ستون و ۵۰ سطر توشته شود. اطلاعات سطر اول نشان دهنده نمره پیشرفت تحصیلی و هوش نفر اول و سایر سطرهاهم به همین ترتیب نشان دهنده اطلاعات افراد مورد نظر مثلا افراد شماره های ۱۲ و ۲۷ و ۴۹ است. کلیه امکانات ویرایشی تحت ویندوز در این برنامه نیز قابل اجراست. کپی وحذف و اضافه نمودن و غیره.پس از ورود داده ها باید در منوی file عمل ذخیره سازی انجام گیرئ گیرد.  با در نظر گرفتن مسیر ذخیره فایل امکان بازیابی آن از طریق دستور  open در منوی  file  مجددا امکان پذیر خواهد بود. به طور کلی این برنامه دارای سه دسته دستور است

۱ - دستورات مربوط به تعریف داده ها

۲ - دستورات تغییر و تبدیل داده ها

۳ - دستورات اجرائی

پس از ورود داده ها ابتدا باید عمل تعریف داده ها انجام گیرد. البته این مرحله را قبل از ورود داده ها نیز می توان انجام داد. به نحوی که ابتدا هر متغیر تعریف شده و سپس عمل ورود و ثبت داده ها انجام می گیرد.پس از ورود داده ها نوبت تعریف داده هاست. این عمل با انجام دو بار کلیک بر روی قسمت خاکستری بالای صفحه برای هر متغیر انجام خواهد گرفت. در منوی data نیز گزینه define data همین عمل را انجام داده و همین صفحه را باز می کند. در نسخه های بالاتر این برنامهَ نیازی به منوی مذکور نیست. چون در صفحه اصلی data editor در گوشه سمت چپ پائین کلید variable view امکان تعریف داده ها را با باز کردن صفحه ای که اطلاعات همه متغیرها بصورت سطرهای متوالی در آن قرار دارد, فراهم می کند.

پس از ورود داده ها با استفاده از منوی analysis میتوان اقدام به تجزیه و تحلیل داده ها نمود.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

نرم افزار SPSSیکی از قدیمی ترین ، برنامه های کاربردی در زمینه تجزیه وتحلیلهای آماری است . کلمه SPSS مخفف Statistical package for social science (نرم افزار آماری برای علوم اجتماعی ) می باشد. تا کنون نسخه های متعددی از این نرم افزا ارائه گردیده ، که نتیجه 14 آخرین نسخه این نرم افزار است که ارائه شده است. بعد از نصب نرم افزار SPSS و اجرای نرم افزار ویرایشگر داده ها درSPSS  (البته از نسخه ی 10 به بعد ) در دونسخه ظاهر می شود ، یک نسخه Variable View  است که برای نامگذاری و تعیین مشخصات متغیرها به کار می رود و نسخه دیگر Data View است که صفحه گسترده ای جهت ورود اطلاعات به SPSS است.هرچند می توان داده ها را مستقیماً در Data View وارد نمود ،اما معمولتر این است که کار را با Variable View آغاز کرده و متغییرها را درون آن تعریف نماییم وسپس به Data View  سوییچ کنیم تا داده ها را در ستونهایی که قبلاً نام آنها را تعریف کرده ایم وارد نماییم. هنگامی که با کلیک کردن آیکون SPSS برنامه را باز می کنید ،کادر مکالمه ای ظاهر می شود که این سؤال را از شما می پرسد ؟

?
What would you like to do

و این بدان معنی است که چکار می خواهید انجام دهید ؟ البه کاربرانی که تجربه بیشتری دارند می توانند این کادر مکاله را که به طور خودکار هنگام باز شدن
SPSS ظاهر می شود ، غیر فعال کنند که برای این کار باید گزینه  Dont  show this dialog in the future  در پایین چهار گوش انتخاب کنید . اگر شما قصد وارد کردن داده های جدیدی را داشته باشید باید گزینه     Type in data   را انتخاب کرده و سپس بر روی  OK  کلیک کنید تا نسخه Variable View   از ویرایشگر داده ها بر روی صفحه نمایش ظاهر شود (در مواقعی که ابتدا Data View ظاهر می شود ، به سادگی بر روی دکمه Variable View  در پایین و چپ پنجره کلیک کنید تا Variable View باز شود) .
اگر می خواهید فایل ذخیره شده ای را باز کنید ، گزینه
Open an  ٍٍٍExsting   data source   ر انتخاب کرده و در لیستی که ارائه شده است ، فایل مورد نظر را انتخاب وآن را در ویرایشگر داده ها باز کنید . توجه کنید که کامپیوتر های موجود در شبکه ممکن است لیستی ازفایل ها در اختیار کاربر قرار ندهند  در این حالت با کلیک کردن بر روی ... More Files  چهار گوشی از دایرکتوری ها ظاهر می شود که می توان فایل یا درایو مورد نظر را در آن پیدا کرد .
برای نامگذازی متغییر هایی مثلاً با نامهای
ageو **** و weight که معرف سن ، جنسیت و وزن گروهی از افراد است ؛ در اولین خانه از ردیف اول Variable View  (که در ستون Name  قرار دارد ) کلمه  age را تایپ کرده و با فشار دکمه پایین به سمت پایین حرکت کنید تا به خانه زیر آن بروید (دراین حالت اطراف خانه مربوطه را خط سیاه ضخیمی احاطه کرده است ) . کلمه ****  را تایپ کرده و با فشار مجدد دکمه پایین  به سمت پایین و ردیف سوم بروید . در نهایت کلمه weight را تایپ کرده وبا فشار مجدد دکمه پایین به ردیف چهارم حرکت کنید .البته در مورد ستونهای  دیگر نسخه Variable View  در ادامه توضیح خواهم داد .
هنگامی که جزییات مربوط به متغیرها را در
Variable View تکمیل کردید ، با کلیک کردن بر روی دکمه Data View در پایین پنجره ،    نسخه Data View  از ویرایشگر داده ها را بر روی صفحه می آورد .
در مجموعه داده های  
SPSS   ، هریک از ردیفها بیانگر یک مورد یا فرد است و هر ستون بیانگر یک متغیر است .می توان هر تعداد متغیر یا نمونه را در محدوده ای خیلی وسیع ، در SPSS داشت .
زمانی که شما نام سه متغیر را وارد کردید در نسخه
Data View  سه ستون اول شما نامهای متغیرهایی است که در نسخه Variable View تعریف کردید و بقیه ستونها دارای برچسب var  است ، زیرا نام متغیر دیگری مشخص نشده است . همچنین توجه کنید که در این مرحله  ، این پنجره دارای عنوان  Untitled-SPSS Data Editor است .
در پایین پنجره یک نوار افقی وجود دارد که لحظه به لحظه پیامهای گوناگون در آن ظاهر می شود . هنگامی که
SPSS باز می شود این پیغام ظاهر می شود
SPSS  Processor is  ready
این نوار افقی به عنوان نوار وضعیت (
status bar) شناخته می شود ، زیرا نه تنها آماده به کار بودن SPSS  را گزارش می دهد بلکه مرحله ای که یک روند تحلیلی در آن قرار دارد را نیز گزارش می کند . برای مثال اگر مجموعه بزرگی از داده ها از یک فایل خوانده می شود ، روند این کار مورد به مورد در نوار وضعیت گزارش می شود .این شمارنده مورد (case counter) یکی از انواع پیغامهای مفیدی است که ظاهر می شود .
علاوه بر این
 اطلاعاتی در مورد وزن موردها (weight status)

بخشی از داده ها که انتخاب شده اند (
filter status)
و اینکه آیا داده ها به گروههای جداگانه ای برای آنالیز شکسته شده اند    (
split file status)   ارائه می شود.
توجه کنید که می توان در هر زمانی به  
Variable View با فشار دکمه آن بازگشته و متغیرهای بیشتری را نامگذاری کرده یا جزییات بیشتری به متغیرهای موجود اضافه کنید ، مثلاً می توان مقادیر متغیر رانامگذاری کرد .
جزییات بیشتر چگونگی ورود داده ها در
Data View  در ادامه توضیح خواهم داد.
برای خروج از برنامه
SPSS  : با انتخاب گزینه Exit  از منوی  File  برنامه بسته می شود. یا در قسمت گوشه راست بالای برنامه روی دکمه× کلیک کنید.
اگر هنوز فایل داده ها را ذخیره نکرده باشید ، یک کادر مکالمه با این سؤال ظاهر می شود که
?
Save contents of data editor to untitled
که به این معنی است که آیا محتوای ویرایشگر داده ها در فایلی به نام « بدون عنوان » ذخیره  شود ؟ شما باید یکی از سه دکمه
Yes. NO.Cancel را کلیک کنید . به همین ترتیب اگر خروجی (مانند آماره های توصیفی)  تولید شده باشد  سؤالی بصورت

?
Save contents of output viewer to Output 1
ظاهر می شود که معنی آن این است که آیا محتوای نمایشگر خروجی که در فایلی با عنوان
Output 1 ذخیره شود؟ این بار هم شما باید یکی از سه گزینه  NO.Cancel.Yes را کلیک کنید.

داده ها را می توان مستقیماً در SPSS وارد کرد یا از منابع دیگر وارد ( Import ) نمود در این درس به ورود داده ها به صورت مستقیم می پردازیم .
در پنجره اصلی برنامه دو قسمت وجود دارد
:
1- بخش
Data Editor که محتویات داده های فعال را نشان می دهد .
2- بخش
Data view که شامل یک جدول است که همانطور که گفته شد هریک از ردیفها بیانگر یک مورد یا فرد است و هر ستون بیانگر یک متغیر است.
اکنون تصور
 کنید شما پرشسنامه ای آماری در دست دارید که حاوی اطلاعات وزن و قد و جنس افراد است ، پس شما 3 متغیر وزن ، سن و جنس را باید به نرم افزار معرفی کنید :
در پایین صفحه برروی
Variable View کلیک کرده این بخش مخصوص تعریف متغیرها و ویژگی آنها می باشد
نکته : ( در Variable View
هر سطر یک متغیر است و هرستون یک ویژگی مرتبط با آن متغیر می باشد )

اولین ستون در Variable View : وارد کردن نام متغیرها (ستون Name)
این ستون بیانگر نام متغییر بوده که تا جایی که ممکن است سعی شود نام متغییر با ماهیت آن مرتبط باشد به طور مثال سن = Age
نام
اولین متغیررا در اولین خانه ستون Name تایپ کرده ودکمه به سمت پایین جهت نما را فشار دهید.
تمامی خصوصیات پیش گزیده 
متغیر در ستونهای سمت راست مشخص می شود ( مثلاً متغیر از نوع Numeric است که در ستونی مشخص شده است و پهنای آن 8 کاراکتر است و بیشتر از 2 رقم اعشار نداشته و هیچ مقدار ویژه ای و مقدار مفقود شده ای برای آن تعریف نشده است ).معنای این خصوصیات را بعداً خواهم گفت. هر یک از این خصوصیات پیش گزیده را می توان در Variable View تغییر داد ، که در پاراگراف بعدی توضیح خواهم داد.اگر ویژگیهای پیش گزیده اولین متغیر قابل قبول است ، کاربر می تواند دومین متغیر را در اولین خانه ردف دوم تایپ نماید . این کار برای وارد کردن نام تمام متغیر های باقیمانده انجام می شود .

نکته : ( انتخاب نام برای متغیرها در SPSS تابع شش قاعده است .
نام یک متغیر :
1- نباید بیشتر از هشت کاراکتر شود . ( یک کاراکتر شامل یک حرف ، یک عدد یا یک سمبل است ).
2- نباید با حرف @ شروع شود .
3- نباید با یک نقطه شروع شود .
4- می تواند شامل حروف ، اعداد یا یکی از کاراکترهای @ ، # ، $ ، - ، باشد.
5- نباید شامل موارد زیر باشد :
i
فاصله
ii
کاراکترهای خاص مانند ! ،? , * و سایر مواردی غیر از کاراکترهای ذکر شده در (4).
6- نباید یکی از کلمات کلیدی (مانند AND , NOT , EQ ,BY , ALL
) باشد که SPSS به عنوان عبارات محاسباتی از آنها استفاده می کند. )

دومین ستون در Variable View : تغییر نوع متغیر ( ستون Type)
به صورت پیش گزیده ، نوع متغیر همان گونه که در ستون Type مشاهده می شود Numeric از نوع عددی است . اما انواع دیگر متغیر نیز در SPSS در دسترس است . فرض کنید می خواهیم نام تمام شرکت کنندگان در یک نظر سنجی را ثبت کنیم و بلندترین نام نیز بیشتر از 20 کاراکتر طول ندارد. این نوع متغیر از نوع رشته (string) خواهد بود که یک متغیر کیفی است و طبقات آن در ویرایشگر داده ها به صورت رشته و نه عدد وارد می شود . رشته ، یک توالی از کاراکترها ( حروف ، سمبل ها ، فاصله ها ، اعداد) است که برای کامپیوتر به عنوان برچسب به حساب می آید . بنابراین یک رشته می تواند به سادگی یک حرف مانند P ، یک کلمه مثل Iran ، یا یک نام مانند Persian golf باشد.
Dollar
: قالب بندی نوع پول می باشد
Date
: قالب مناسب برای ورود متغییرهایی که حاوی یک تاریخ هستند

سومین ستون در Variable View : طول رشته یا عدد ( Width )
حاوی طول متغیر رشته ایی یا عددی می باشد بطور مثال متغیر رشته ایی با طول 20 بعنی شما تا 20 کاراکتر مجاز به ورود اطلاعات هستید.

چهارمین ستون در Variable View : تعداد ممیز ( ِDecimals )
تعداد ممیز مجاز برای متغیرهای عددی را بیان می کند

پنجمین ستون در Variable View : وارد کردن برچسب به یک متغیر ( ستون Label )
اغلب اضافه کردن یک برچسب گویای بلندتر به نام متغیر (که گاهی رمزی است ) مفید است . حتی هنگامی که نام یک متغیر گویا است (مانند جنسیت) ، یک برچسب کوتاه (مانند Gender ) می تواند ظاهر خروجی یک دستور توصیفی یا آزمون آماری را بهتر کند .
قواعدی که در مورد نامگذاری متغیرها صادق است ، در تعریف
 کردن برچسب متغیرها در ستون Label نسخه Variable View از ویرایشگر داده ها ، به کار نمی رود.در اینجا تا 120 کاراکتر از هرچیزی از جمله کاراکتر فاصله می توان استفاده کرد . برچسبها بر خلاف نام متغیرها ، به کوچک وبزرگ بودن حروف حساس هستندودقیقاً همان چیزی که وارد شده است ، نمایش پیدا می کند. اما باید به خاطر سپرد که اگر برچسبی با مقدار حداکثر 120 کاراکتر انتخاب شود، تعدادکمتری از کاراکترها (معمولاً 40 تای اول) در خروجی نمایش می یابد ، که البته تعداد دقیق آن در دستورهای مختلف ، تغییر می کند.
.

منبع:


http://2962000.persianblog.ir





دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -