تبلیغات
آمار كاربردی - همه چیز از روایی و پایایی پرسشنامه 2

همه چیز از روایی و پایایی پرسشنامه 2

یکشنبه 2 بهمن 1390 09:40 ب.ظ

نویسنده : امید وثوقی
سنجش پایایی و ادامه مبحث روایی و پایایی را می توانید در زیر (ادامه مطلب) ببینید.

 2-سنجش پایایی

      برای ارزشیابی قابلیت اعتماد وسایل اندازه گیری لازم است درجه توافق اندازه های مستقل و مشابهی را که از فرد،گروه و یا موقعیت معینی به دست آمده مشخص کرد.بدیهی است که در وضع دلخواه می بایست از افراد معین تحت شرایط یکسان،اندازه های متعدد و مکرر به دست آورد و بر مبنای آن مقدار اشتباهات تصادفی اندازه گیری راتخمین زد.اما درمطالعه ی رفتار آدمی این مسأله غالباً میسر نیست.در این گونه موارد، موجبات  مزاحمت و عصبانیت افراد را فراهم می آورد،بلکه در رفتار مورد نظر نیز تغییراتی ایجاد می کند.در صورت وجود این احتمال می توان تخمین قابلیت اعتماد را تنها بر اساس دو اندازه گیری از هر فرد عضو نمونه ی آماری انجام داد.اگر بتوان اندازه های به دست آمده را در معرض تجزیه و تحلیل داخلی قرار داد،می توان حتی به یک اندازه گیری نیز اکتفا کرد.برای آنکه تعداد اندازه ها به مقدار کافی برسد،برای تعیین اعتبار مناسب،  می توان درعوض به دست آوردن اندازه های متعدد از هر فرد،بر تعداد افراد افزود.روش معمول در این زمینه محاسبه میزا ن اعتماد از طریق بررسی میزان توافق میان نتایج اندازه گیری های مختلف است.تعیین پایایی هر کدام به برخی از علل و منابع منابع تفاوت نمرات توجه دارند.برخی متوجه ثبات وضع فرد در اندازه گیری های مختلف بوده و مقدار تغییر صفت مورد اندازه گیری در اثر عوامل گوناگون راتعیین می کنند و برخی دیگر متوجه برابری و همسانی وضع افراد در اندازه گیری هایی است کهبه وسیله ابزارهای مختلف به عمل آمده و یا توسط یک وسیله اندازه گیری و در یک زمان،منتهی توسط افراد مختلف اجرا و یا به وسیله داوران متفاوت تصحیح و نمره گذاری شده اند.به عبارت دیگر توجه به دسته اخیراز روش ها معطوف به عدم قابلیت ناشی از نمونه گیری و یا طرز اجرا یا تجزیه و تحلیل نتایج است.

            به منظور محاسبه ضریب قابلیت اعتماد ابزار اندازه گیری شیوه های مختلفی به کار برده می شود.از آن جمله می توان به موار زیر اشاره کرد:

الف)روش بازآزمایی

ب)روش فرم های هم ارز

ج)روش تنصیف(دو نیمه کردن)

د)روش کودر-ریچاردسون

ه)روش آلفای کرونباخ

      روش بازآزمایی مناسب ترین روش برای محاسبه ثبات اندازه گیری است و روش های فرم های هم ارز، تنصیف ،کودر-ریچاردسون و آلفای کرونباخ به محاسبه همسانی و هماهنگی درونی ابزار اندازه گیری می پردازند.

      الف)روش بازآزمایی(آزمون،بازآزمون)عبارت است از آزمون مجدد در زمان ها مختلف تحت شرایط یکسان درمورد افراد معین و همان گونه که پیش تر نیزاشاره شد برای ارزیابی ثبات ابزاراندازه گیری به کار می رود.در این روش بعد از آزمون مجدد،بین نمرات آزمودنی ها،ضریب همبستگی محاسبه می شود.در صورتی که پاسخ های پاسخگویان،دقیقاًمشابه حالت اول باشد و درآن مقداری واریانس وجود داشته باشد،همبستگی مساوی یک بوده و پایایی کامل است.به عبارت دیگر چنانچه نتایج حاصل از آزمون اول با نتایج حاصل از آزمون دوم به صورت کامل و خطی همبسته باشند،پایایی برآورد شده برابر یک است.اما اگر مجموعه پاسخ های اولین آزمون با مجموعه پاسخ های آزمون دوم همبسته نباشند،برآورد پایایی مساوی صفر می شود.روش بازآزمایی ،منطقی ترین روش برآورد پایایی مقیاس یا پرسشنامه است،اما این روش دو اشکال اساسی دارد:

      اولین ومهم ترین مسأله در برآورد پایایی با استفاده از این روش،استعداد انتقال اثر یا نتیجه در فاصله ی اجرای دو آزمون می باشد.اولین اجرا شاید بر دومین آزمون اثر بگذارد.چنین تأثیری به چند طریق ممکن است اتفاق بیفتد.امکان دارد پاسخگو پاسخ هایی را که در مرحله اول داده است،به خاطر بیاورد و آنها را به راحتی تکرار کند.یا اینکه درصدد اصلاح پاسخ های قبلی خود برآید.اما تغییر در نگرش ها یا میزان اطلاعات پاسخگویان نیز می تواند علت دیگری برای انتقال باشد.عدم همکاری آزمودنی ها احتمال دارد اعتراض به دومین سنجش باشد وبه همین ترتیب اشتباه عمدی دردومین آزمون موجب می شود که ضریب پایایی بین دو آزمون کوچک ترشودیا پس ازاولین آزمون ، برخی از آزمودنی ها در صدد اصلاح پاسخ های خود برایند.ممکن است انتقال اثر،نتایج متفاوتی داشته باشد، گاهی اوقات پایایی واقعی آزمون را بیش از اندازه واقعی و برخی مواقع کمتر از اندازه واقعی آن،برآورد می کند.

      مسأله دیگر در این زمینه ،مدت زمان بین اجرای دو آزمون می باشد.به احتمال زیاد فاصله ی زمانی خیلی کوتاه به دلیل وجود حافظه، تمرین وتغییرات خلقی و... موجب انتقال اثر می شود.فاصله ی زمانی زیاد احتمال تأثیرات ناشی از تغییر اطلاعات یا تغییرات خلقی را بیشتر می کند و چنین تغییراتی را نمی توان به فقدان پایایی ابزار اندازه گیری نسبت داد.اما وجود آنها تعیین میزان ثبات وسیله اندازه گیری را دشوار می کند.

      انتقاد دیگری که می توان به روش بازآزمایی گرفت این است که روش بازآزمایی مستلزم صرف وقت ،هزینه و نیروی انسانی بالایی برای تست مجدد ابزار اندازه گیری می باشد و پاسخگویان ممکن است علاقه ای به پاسخگویی مجدد سؤال ها نداشته باشند ک امکان دارد فقدان علاقه ی پاسخگویان سبب شود،آنها با دقت کمتری به تکمیل پرسشنامه بپردازند و عملاًصحت آزمون پایایی پرسشنامه را خدشه دار کنند.

ب)روش موازی (فرم همتا)

      در این روش از دو فرم معادل استفاده و ضریب همبستگی بین دو فرم محاسبه می شود که تحت عنوان ضریب تعادل نامیده می شود.فرض بر آن است که این فرم ها،فرم های مساوی تست واحد می باشد که  در یک جلسه به افراد داده می شود.اگر چه پرسش های دو فرم عیناًیکی نیست ولی منظور و هدف هر دو دسته سؤال،اندازه گیری یک صفت است.ضریب همبستگی نمرات این فرم نشان می دهد که ابزار مورد بحث تا چه اندازه و با چه مقدار ثابت خصوصیات مورد نظر را اندازه گیری می کند.

      در این روش ممکن است دو فرم معادل،همزمان یا دردو زمان متفاوت ارائه گردد.در حالت اول ضرایب همبستگی به دست آمده معادل بودن دو فرم را و در حالت دوم،پایداری و معادل بودن آنها را می سنجد.

      در این روش این مشکل وجود دارد که تفاوت های میان جواب های دو آزمون احتمالاً مخلوطی از عدم قابلیت اعتماد و تفاوت های موجود در مواد به کار رفته است.در عین حال راهی نیز برای جداسازی این اثرات وجود ندارد،گرچه خطر تأثیر جواب های پرسش اول برآزمون کم است(موزر و کالتون،1367:ص77).

      علاوه بر استفاده از دو فرم معادل می توان از سؤال های کنترل نیز استفاده کرد و علی رغم تکنیکی که برای پرسش این قبیل سؤال ها به کار می رود،پاسخ های یک پاسخگوی موافق باید ثابت و همسان باشد.عدم ثبات،از اشکال در جمله بندی پرسش ها ،تأثیرات سریالی محتوای سؤال ها و با دیگر منابع خطا ناشی می شود.به عنوان مثال،اگر از پاسخ گو بپرسیم که طی دو ماه هفته گذشته چند بار به سینما رفته است؟و در بخش دیگر پرسش نامه،فهرستی از فعالیت های مختلفی رابه او ارائه نماییم.مانند،ممکن است بگویید که آیا در طول هفته گذشته از اماکنی مانند موزه،نمایشگاه،سینما،باغ وحش و ... بازدید کرده اید و به دنبال آن سؤالی در مورد دفعات بازدید طرح کنیم.یا می توان از سؤال های غیر واقعی استفاده کرد.به عنوان مثال،سؤال زیر را مطرح نماییم:

عملکرد وزارت ارشاد در مدیریت صدا و سیما چگونه بوده است؟

      همانگونه که می دانیم وزارت ارشاد نقشی در مدیریت صدا و سیما ندارد و پاسخ خوب یا بد پاسخگویان نشان دهنده ی بی توجهی یا حدسی عمل کردن پاسخگوست.

      استفاده از سؤال های کنترل در مورد گزینه های نگرشی تقریباً غیر ممکن است زیرا این سؤال ها نسبت به تغییر عبارت سؤال،شرایط پاسخگویی،تأکیدات و مانندآن،حساس تر از پرسش های عینی است و از این رو تکرار یک سؤال،هرگز همانند سؤال نخواهد بود. بنابر این به منظور سنجش نگرش هایی که حایز اهمیت بسیار است،نباید تنها به یک سؤال اکتفا کرد،بلکه باید از مجموعه ای سؤال یا مقیاس نگرشی استفاده کرد(اوپنهایم،1375:ص55)

ج)روش تنصیف(دونیمه کردن)

      یکی ازروش های متداول برای سنجش قابلیت اعتماد،روش تنصیف می باشد.در این روش از یک ابزار اندازه گیری و در یک مرحله استفاده می شود.در هنگام تجزیه و تحلیل،پرسش ها به دو نیمه تقسیم شده و از روی نمرات دو نیمه ضریب همبستگی که معرف میزان برابری دو نیمه تست است،محاسبه می شود.به عبارت دیگر در این شیوه دو نیمه ی تست به صورت دو فرم جایگزین مورد استفاده قرار می گیرند.ضریب همبستگی که بدین صورت به دست می آید معرف توافق داخلی ابزار سنجش است.بنابر این برای محاسبه قابلیت اعتماد کل آزمون،باید این مجموعه همبسته باشند(پروکتر،1993:ص 100).

      معمولاً در روش تنصیف مقیاس یا تست مورد نظر به دو نیمه مساوی تقسیم می شود به طوری که همه ی صفات و مشخصات مهم آن درهر نیمه موجود باشد.روش متداول در این زمینه قرار دادن سؤال های فرد در یک نیمه و سؤال های زوج در نیمه دیگر می باشد.همچنین در این مورد کرلینجر پیسنهاد می کند از گویه های مقیاس یا تست مورد نظر یک نمونه تصادفی انتخاب کنید و سپس نمونه تصادفی دیگری از گویه های آن را برگزینید.هریک از این نمونه ها را به عنوان یک آزمون فرعی درباره گروهی از افراد جدا کنید.ضریب همبستگی نمرات دو نیمه نوعی تخمین ضریب همسازی درونی می باشد که با استفاده از فرمول اسپیرمن براون محاسبه می شود.

      به عبارت دیگر در صورتی که مقیاس فوق را به نصف کاهش دهیم میزان قابلیت اعتماد مقیاس کاهش می یابد . فرمول اسپرمن-براون  امکان برآورد پایایی آزمون را در صورت بلندتر یا کوتاهتر شدن آن،فراهم می آورد.در این فرمول فرض بر این است که با تغییر طول آزمون،ماهیت آن تغییر نمی کند.زیرا یک آزمون خطی طولانی باعث خستگی شده و در نتیجه پایایی آن کم می شود.از این رو با افزودن به سؤال های آزمون یا افزایش اوقات مشاهده ، احتمال تکرار همان رفتار و توانایی هایی که در آزمون اصلی ارائه شده بود،کم می شود.

د)روش کودر-ریچاردسون

      در این روش،پرسشنامه تنها یک بار به اجرا در می آید و تمامی گویه های مقیاس یا آزمون مورد نظر تحلیل می شوند.کودرو ریچاردسون برای بررسی همسانی درونی مقیاس و پرسشنامه و تعیین پایایی آن دو فرمول مورد استفاده قرار داد که به KR20    و KR21    شهرت دارد.

      فرمول KR20   هنگامی مورد استفاده قرار می گیرد که سؤال های مقیاس یا پرسشنامه فقط ارزش های صفر ویک می گیرند.این فرمول بیستمین فرمولی بود که توسط کودرو ریچاردسون (1937)عرضه شد و نام دیگر این فرمول «ضریب 20-α»است.این فرمول پس از تدوین به وسیله کرونباخ به (20)α تبدیل شد.

ه)روش آلفای کرونباخ

       اگر همه ی سؤال های یک مقیاس با اندازه ی یک صفت یا خصوصیت را اندازه بگیرید،بایستی به جای مقایسه دو نیمهی مساوی،دو نیمه ی تصادفی مقیاس را با یکدیگر مقایسه کرد.در نتیجه این استدلال،از روشی جدید برای محاسبه ضریب همسانی استفاده شده است.ازجمله جصوصیات این ضریب همبستگی که ضریب آلفا نامیده می شود این است که معدل همه ی ضرایب همبستگی است که با دو نیمه کردن تست به طرق مختلف به دست می آید.این خاصیت مشکل تصادفی بودن سؤال های هر نیمه را حل می کند.ضریب آلفا ،ضریب دقیق همسانی تمام مقیاس یا تست را در اختیار می گذارد.

شکل کلی ضریب آلفا که توسط کرونباخ ارائه شده عبارت است از:

نمونه:

کاربرد اعتبار و پایایی در آزمایش میدانی

اعتبار بیرونی

اعتبار بیرونی،یعنی تعمیم یافته های آزمایشی به شرایط خارج از آزمایشگاه.به عبارت دیگر،اولین هدف تعمیم نتایج به موقعیتی فراتر از شرایط آزمایشگاهی است.همان طور که می دانیم شرایط دقیق،مجزا و کنترل شده ی آزمایشگاه با شرایط طبیعی بسیار متفاوت است.در نتیجه در تحقیق آزمایشگاهی همیشه این سؤال مطرح است که آیا نتایج آزمایشگاهی را می توان در شرایط طبیعی به دست آورد.آزمایش میدانی عمدتاً هدفش پاسخگویی به این سؤال است.

      دومین هدف تعمیم یافته های آزمایشگاهی به گروه های مختلف مردم است که با نمونه هایی که اغلب در آزمایشها به صورت داوطلبانه انتخاب می شوند،متفاوت هستند.در غالب پژوهش های آزمایشگاهی (در حوزه روانشناسی) آزمودنی ها را دانشجویانی تشکیل می دهند که در حال گذراندن دروس روانشناسی عمومی هستند.این دانشجویان را نمی توان به عنوان نمونه ای از اعضای جامعه دانست در نتیجه تعمیم نتایج این گونه پژوهش ها امکان پذیر نیست.

اعتبار سازه

دلیل سوم برای رها کردن آزمایشگاه ممکن است این باشد که نمونه های داوطلبانه چون از مشارکت در آزمایش اطلاع دارند و چون از آزمایشی بودن فعالیت ها آگاهی دارند ممکن است پاسخ آنها واقعی و طبیعی نباشد و بیشتر جنبه ی تصنعی داشته باشد.به همین دلیل،به جای واکنش نشان دادن به شرایط آزمایشگاهی ،ممکن است شکل خاصی از پاسخ یا واکنش را که مناسب می دانند،ابراز نمایند.به عبارت دیگر،ممکن است بخواهند با رفتار خود فرضیه ی مورد آزمون را تأیید کنند.

      برای آزمودنی های آزمایش میدانی تمام شرایط و فعالیت ها طبیعی هستند.این افراد قصد ندارند فرضیه ای را تأیید یا رد کنند.در واقع آنها از انجام آزمایش بی خبرند.به همین دلیل احتمال بروز پاسخ های طبیعی بسیار بیشتر است در نتیجه،سازه ی فرضی یا ساختگی،اندازه گیری و مورد آزمون قرار نمی گیرد.

دیدگاه انتقادی

عدم تضمین اعتبار بیرونی

      تصور آنکه با انجام آزمایش میدانی الزاماً با آزمودنی هایی که معرف افراد واقعی هستند سر و کار خواهیم داشت،چنان امیدوار کننده نیست.در آزمایش"اتاق انتظار" آزمودنی ها را دانشجویان سال دوم تشکیل می دادند. حتی انجام آزمایش در یک فروشگاه بزرگ نیز الزاماً مؤید وجود افراد واقعی به عنوان آزمودنی نیست.در واقع،در بسیاری از آزمایش های میدانی نمی توان به درستی ادعا نمود که آزمودنی ها معرف چه گروهی از افراد هستند و تنها می توان گفت که آنها افرادی هستند که برای مثال بین ساعت 2تا 4 بعد از ظهر در مرداد ماه به فروشگاه قدس می آیند.

عدم تضمین اعتبار ساختاری

      انجام آزمایش با نمونه های واقعی ممکن است چندان امیدوار کننده نباشد.نمونه های قبلی یا تماشاچیان کنجکاو، ممکن است نمونه های بعدی را از محتوای آزمایش آگاه سازند.برای فهم بهتر این موضوع،به آزمایش میدانی شافر و همکاران (1975)،در کتابخانه ی دانشگاه ایالت کنت توجه کنید.یکی از همراهان محقق در کنار آزمودنیها پشت یک میز می نشیند.پس از چند دقیقه بررسی،او از میز دور می شود.در برخی حالت،فرد همراه ،از آزمودنیها درباره ی آنچه داردسؤالاتی می پرسد و گاهی هیچ سؤالی را مطرح نمی سازد.کمی پس از رفتن فرد همراه،دزدی از راه می رسد و کیف بغل فرد همراه را می زند و سپس به سرعت دور می شود.متغیر وابسته در اینجا عبارت است از احتمال برخورد ممانعت آزمودنی از دزدی.نتایج نشان داد که 64درصد آزمودنیها در شرایطی که از آنها سؤالی پرسیده شده است،سعی نموده اند تا دزد را متوقف کنند،ولی 14درصدکه مورد هیچ پرسشی واقع نشده بودند از عمل دزد ممانعت کرده اند.

      اکنون خودرا به جای شافر و همکارانش می گذاریم.در حالی که شاهد یک دزدی هستیم احتمالاًسعی می کنیم جلوی آن را بگیریم.آیا شما در چنین حالتی به کسی چیزی نمی گفتید؟در واقع،احتمالاًشما به دوست خود این موضوع را می گفتید و او نیز پاسخ می داد که چنین اتفاقی را قبلاًشنیده است.یک شب دوست شما برای مطالعه به کتابخانه می رود،پس از گذشت زمان کوتاهی او خود را در موقعیتی که شنیده است می یابد.در این حالت،نه تنها او دیگر یک آزمودنی واقعی نیست،بلکه تمام افراد مدرسه یا دانشکده نیز دیگر نمی توانند نمونه های واقعی محسوب شوند.

      اگر خود را به جای تماشاگر کنجکاو بگذاریم،احتمالاً درباره ی این رخداد با مسئول کتابخانه صحبت می کنیم. شما در کنار میزی مشغول مطالعه هستید که چشمتان به دو دانشجو در کنار یک میز می افتد.یکی میز را ترک می کند و برخی از وسائل خود را بر روی میز جا می گذارد.شما به کار خود باز می گردید.ولی زمانی که متوجه می شوید فرد دیگری به وسائل دانشجوی قبلی نزدیک می شود و چیزی را از آنها برمی دارد،آنگاه چه خواهید کرد؟مثل یک فرد مسئول سعس می کنید جلوی دزد را بگیرد و به مسئولان کتابخانه نیز خبر دهید.پلیس وارد می شود تا اظهارات شما را یادداشت کند و احتمالاًبه دنبال سارق برود.آزمایشگر برای ممانعت از اقدام پلیس باید به او بگویید که این تنها یک آزمایش بوده است.دانشجویان در کتابخانه جمع می شوند تا به این مکالمه گوش دهند و دائماً از شما سؤال می کنند.طولی نمی کشد که همه ی دانشجویان از وجود آزمایش با خبر می شوند.

      به همین دلیل،ممکن است انجام آزمایش میدانی وجود اعتبار ساختاری را مورد تهدید قرار دهد.بنابر این،اگر ما نیز مشغول انجام آزمایش شافر بودیم،سعی می کردیم تمام داده ها را یک شبه به دست آوریم و با این کار از برخورد احتمالی با آزمودنیهای دیگر بکاهیم.علاوه بر این،برای کاهش احتمال بروز مشکل بر اثر دخالت تماشاگران یا شاهدان نا آگاه بایستی مسئولان کتابخانه را در جریان آزمایش قرار می دادیم.


عدم تضمین اعتبار درونی

      اگر در هنگام انجام آزمایش میدانی وقت کافی به کار برده نشود،علاوه بر فقدان اعتبار برونی و ساختاری ممکن است اعتبار درونی نتایج نیز مورد تردید قرار گیرد.اگرچه تمام آزمایش های میدانی باید دارای اعتبار درونی باشند، ولی برخی از آنها فاقد این ویژگی هستند؛زیرا در این آزمایشها همواره امکان تقسیم تصادفی آزمودنیها فراهم نمی شود و گاه آنها از جریان آزمایش بیرون می روند.تمام طرح هایی که تا کنون مورد آزمایش قرار گرفته اند بر تقسیم تصادفی متکی بوده اند.متأسفانه،در شرایط میدانی اعمال گمارش تصادفی کاری بسیار دشوارتر از انجام آن در آزمایشگاه است.در چنین شرایطی که آزمایش در محیط طبیعی تحقیق،صورت گیرد.گمارش تصادفی بسیار دشوار می شود.آزمودنیها در محیط طبیعی اغلب این عمل را که به شکلی تصادفی با آنها برخورد شود،ضروری نمی دانند.ودر عوض،معتقدند که مردم یا افراد طبیعی خود باید بتوانند شیوه ی برخورد را انتخاب کنند.

برای فهم دقیقتر این مشکل،فرض کنید قرار است به مطالعه ی تأثیر خشونت تصاویر تلویزیونی بر رفتار کودکان بپردازید.شما به والدین  برخی کودکان میگویید که می خواهید کودکانشان برنامه های آرام و بدون خشونت را تماشا کنندو به برخی دیگر نیز می گویید که می خواهید کودکان آنها برنامه های خشونت بار را تماشا کنند.در چنین شرایطی با این مسئله رو به رو خواهید شدکه برخی از والدین بر آرایش تصادفی کودکان برای دیدن برنامه های تلویزیون تأکیید می ورزند.اگر شما بگویید قادر نیستید کودکان آنها را به طور تصادفی با برنامه ها مواجه سازید، آنها احتمالاً جواب رد به شما خواهند داد.بعضی از آنها احتمالاًخواهند گفت:"ممکن است اجازه دهم فرزند مرا به دیدن فیلم های بدون خشونت وادار کنید،ولی اجازه نخواهم داد تا او را با برنامه های خشن مواجه کنید".برخی دیگر ممکن است بگویند:"ممکن است بگذارم فرزندم کشتی تماشا کند،چون خودم همواره این برنامه را می بینم،ولی مایل نیستم او به برنامه های کسل کنننده توجه کند." البته مشکلات مواجهه با والدین در قبال مسائلی که در برخورد با کودکان پدید می آیند،کاملاً ناچیز هستند.

      با وجود این،با شکیبایی کافی می توان مردم را تاحدی با آرایش تصادفی موافق ساخت؛ولی به محض تحقق این امر مشکل بسیار بزرگی پدید خواهد آمد.چطور از این مطلب اطمینان حاصل می کنید که آزمودنی ها برنامه های مورد نظرتان را تماشا می کنند؟شما نمی توانید به خانه ی همه سر بزنید.نمی توانید به کودکان در انجام دستورات خود کاملاً اعتماد کنید.نمی توانید از والدین انتظار داشته باشید که کارهای دیگر خود را رها کرده و به نظارت کودکان خود بپردازند،بنابراین،موفقیت آزمایشی باآرایش تصادفی کودکان برای دیدن برنامه های تلویزیون کاملاً جای تردید دارد.

      در واقع، عقیده ی آرایش تصادفی کودکان بر مشاهده ی برنامه های تلویزیون آنقدر تردید بر انگیز است که اکثر محققان با وجود اطلاعات و شواهد سودمندی که از آزمایش میدانی کسب می کنند،از چنین اقدامی صرف نظر کرده اند.

      ولی آیا این عده بسیار زود تسلیم نشده اند؟کوک و کمپل (1979) ادعا کرده اند که محققان درباره ی مسئله آرایش تصادفی خیلی زود سر تسلیم فرود آورده اند.آنها همچنین معتقدند که در صورت وجود خلاقیت از سوی محقق،امکان آرایش تصادفی مسیر می شود.

      در زمینه ی تحقیق درباره ی تأثیر تلویزیون بر رفتار کودکان،محققان غالباً خیلی زود کار را رها می کنند،شاید آنها باید به کودکستان بروند.اگرکودکستان راضی به همکاری شد ورضایت والدین را نیز جلب کرد،تماشای تلویزیون می تواند درمدرسه به عنوان بخشی ازبرنامه ی روزانه ی کودکان صورت گیرد.در این حالت،شما از این بابت مطمئن هستید که کودکان با آنچه شما خواسته اید رو به رو خواهند شد.

      افت آزمودنیها حتی پس از آنکه آنها در موقعیت مطلوب واقع شدند ممکن است اتفاق افتاد؛یعنی،این امکان وجود دارد که قبل از جمع آوری اطلاعات مربوط به متغیر وابسته،آزمودنیها محیط آزمایش را ترک کنند.برای مثال، فرض کنید در حال انجام آزمایش تأثیر تلویزیون بر کودکان در یک کودکستان هستید.در جریان آزمایش،متوجه می شوید که برخی از آزمودنی ها تماشای تلویزیون را کنار می گذارند(شاید این دسته بسیار خشن شده یا والدین شان تجدید نظر کرده اند)،ولی آزمودنیهایی دیگر،یعنی،افرادی که به تماشای برنامه های بدون خشونت گمارده شده اند اغلب تا به انتها به دیدن ادامه می دهند و محل آزمایش را ترک نمی کنند.این مسئله که اعضای یک گروه محل آزمایش را ترک گفته در حالی که افراد گروه دیگر تا به آخر باقی می مانند باعث از میان رفتن اعتبار درونی آزمایش می شود.

تهدید هایی برای اعتبار ساختاری

با افزایش تعداد کلاسها می توان مشکل نبودن تعداد واحدهای مستقل کافی را از میان برداشت.برای مثال،می توان 10کلاس را در یک گروه و 10کلاس دیگر را در گروهی دیگر جای داد.ولی فقدان یا کاهش استقلال تنها یکی از مسائلی است که در کار با گروه ها ی طبیعی پدید می آیند.استفاده از این گروه ها مطالعه ی شما را با سه تهدید برای اعتبار ساختاری مواجه خواهد ساخت:دلسرد شدن آزمودنیها،رفتار جبرانی آنها،انتقال شیوه ی اقدامات آزمایش.

الف)دلسردشدن آزمودنیها

اعتبار ساختاری درمطالعه ی شمازمانی کاهش می یابد که آزمودنی ها بایکدیگر صحبت کرده و از تفاوت شیوه هایی که با آنها برخورد خواهند کرد،مطلع شوند.در این حالت نباید تعجب کنید اگر شاهد آن باشید که افراد گروه بدون تلویزیون،همه دلسرد شوند.آنها ممکن است علت دلسردی خود را از آنکه نتوانسته اند تلویزیون تماشاکنند،در خشونت برنامه های آن بدانند.در نتیجه ،گروه دیگر احتمالاًرفتار بهتری از این گروه بروز خواهد داد،بدون آنکه تلویزیون موجب رفتار بهتر آنها شده باشد.در این حالت،ندیدن تلویزیون باعث کاهش خشونت نشده است،بلکه احساس آزمودنیها خشونت را کاهش داده است.

ب)رفتار جبرانی آزمودنیها

از سوی دیگر،اعضای گروه بدون تلویزیون ممکن است در اثر اطلاع از فرصت استثنایی گروه دیگر،برای تماشای تلویزیون،بخواهند به رفتاری جبرانی دست بزنند؛یعنی ،بخواهند به شکلی رفتار کنند که به آنها نیز فرصت تماشای تلویزیون داده شود.در نتیجه،احتمالاًاین گروه رفتار بهتری بروز خواهد داد.در این حالت نیز تفاوت بین دو گروه نمی تواند حاصل تماشای تلویزیون باشد.

ج)انتقال شیوه ی اقدامات آزمایش

سرانجام،ممکن است تأثیر اقدامات شما به خاطر شیوع و انتقال آنها از میان برود:هر دو گروه از اقدامات شما اطلاع حاصل می کنند.در مثال مطرح شده،ممکن است افراد گروه بدون تلویزیون نیز به شکلی از وجود تلویزیون مطلع و از آن استفاده کنند.برای مثال،امکان دارد آموزگار آنها تلویزیون را از آموزگار دیگر قرض بگیرد(این آموزگار ممکن است در مقابل خواست دانش آموزان خود تسلیم شده باشد).یا اگر هر دو کلاس در یک اتاق باشند،امکان دارد آزمودنیهای گروه بدون تلویزیون،به تصاویر آن نگاه کنند یا صدای آن را بشنوند.در نتیجه،تأثیر تلویزیون در این حال می تواند به گروه بدون تلویزیون نیز سرایت کند.

نمونه سؤالات روایی وپایایی

1-مفهوم روایی را به همراه مثالی بیان کنید؟

2-روایی وابسته به معیار را تعریف نمایید؟

3-چند نوع روایی وابسته به معیار وجود دارد؟

4-روایی پیش بین را شرح دهید؟

5-مفهوم روایی همزمان را بیان نمایید؟

6-ویژگی های مطلوب یک ملاک چیست؟

7-روایی سازه را تعریف نمایید.

8-روش های تعیین روایی سازه را بیان نمایید.

9-تحلیل عاملی به چه معناست؟

10-مفهوم پایایی را بیان نمایید؟

11-سنجش پایایی به چه صورت است؟

12-برای محاسبه ضریب قابلیت اعتماد ابزار اندازه گیری چه روش هایی وجود دارد؟

13-روش بازآزمایی را شرح دهید.

14-چه انتقاداتی بر روش بازآزمایی وارد است؟

15-ضریب تعادل چیست؟

16-روش تنصیف را توضیح دهید.

17-ویژگی های روش های سنجش روایی را نام ببرید.

18-اعتبار بیرونی در آزمایش میدانی را با ذکر مثال شرح دهید.

19-عدم تضمین اعتبار بیرونی در آزمایش میدانی را بیان کنید.

20-عدم تضمین اعتبار ساختاری در آزمایش میدانی به چه معناست؟

21-در آزمایش میدانی چه تهدیدهایی برای اعتبار ساختاری وجود دارد؟


منبع:http://statistics86.blogfa.com/post-5.aspx

پاسخگویی به سوالات و پروژه های شما در مورد پرسشنامه : www.amarnahad.vcp.ir


دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: پرسشنامه ، روایی و پایایی در پرسشنامه ، روایی و پایایی با spss ،
آخرین ویرایش: - -